Blog

CNC İşlemede Tolerans: Müşteri Olarak Ne İsteyebilirsiniz?

Bize teknik resim gönderen müşterilerin en sık yaptığı hatalardan biri, tüm ölçülere gereksiz yere sıkı tolerans yazmak ya da hiç tolerans yazmamaktır. Her iki durum da üretime ya maliyet ya da kalite sorunları olarak yansır. Bu yazıda tolerans konusunu pratik bir bakış açısıyla ele alacağız.

Tolerans Neden Önemli?

Üretimde hiçbir ölçü sonsuz hassasiyetle yapılamaz. Takım aşınması, ısıl genleşme, tezgah titreşimi gibi faktörler her zaman küçük sapmalar yaratır. Tolerans, bu sapmanın kabul edilebilir aralığını tanımlar. Teknik resimde tolerans belirtmezseniz, makine atölyeleri genellikle genel tolerans standartlarını uygular.

Genel Tolerans Nedir?

Türkiye'de ve Avrupa'da yaygın olarak ISO 2768 standardı kullanılır. Bu standart dört sınıf tanımlar:

• f (ince): Hassas mekanik parçalar için
• m (orta): Genel makine parçaları için — en yaygın kullanılan
• c (kaba): Döküm ve kaynaklı parçalar için
• v (çok kaba): Ham malzeme veya kaba işleme için

Eğer teknik resminizde tolerans sınıfı belirtmezseniz, biz ISO 2768-m uygularız. Bu çoğu endüstriyel parça için yeterlidir.

Ne Zaman Sıkı Tolerans Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda ölçüye özel tolerans belirtmeniz gerekebilir:

• Yataklı veya sıkı geçme yapılan çap ölçüleri (örn. H7/h6 geçme çiftleri)
• Birbirine geçen parçaların montaj yüzeyleri
• Sızdırmazlık gerektiren yüzeyler
• Hassas konumlandırma gerektiren referans yüzeyleri

Gerçekçi Beklentiler

Standart 3 eksen CNC tezgahlarıyla aşağıdaki değerleri güvenle tutturabiliyoruz:

• Boyutsal tolerans: ±0,05 mm (genel); ±0,01–0,02 mm (kritik ölçüler)
• Yüzey pürüzlülüğü: Ra 1,6–3,2 µm (frezelemede); Ra 0,8–1,6 µm (tornada)
• Diklik ve paralellik: 0,05 mm/100 mm

Bu değerlerin ötesine geçen gereksinimler için taşlama veya honlama gibi ek işlemler gerekebilir. Bu durumda bizi önceden bilgilendirmenizi öneririz.

Pratik Öneri

Teknik resminizi hazırlarken şu yaklaşımı benimseyin: sadece gerçekten kritik olan ölçülere tolerans yazın. Gerisi için genel tolerans standardı yeterlidir. Bu hem üretim maliyetini düşürür hem de gereksiz revizyon riskini azaltır.

Teknik resminizi bize göndermeden önce hangi ölçüler kritik, hangileri değil diye bir kez gözden geçirin. Emin değilseniz, bize sorabilirsiniz — teknik resim üzerinde birlikte çalışabiliriz.